TEST MULTIMEDIALNE! TAM I NAZOD, NIE TAKO DUGO RAJZA PO KATOWICACH. GRA MIEJSKA O ŻYCIU CODZIENNYM – POZIOM PODSTAWOWY (4-8 LAT)

historia, społeczeństwo
Przypomnij sobie

1. W 1922 r. Katowice, podobnie jak wiele innych górnośląskich miejscowości, zostały przyłączone do nowo powstałego państwa polskiego – Rzeczypospolitej. Miasto powstało niedawno, bo dopiero w 1865 r. W chwili przyłączenia do Polski istniało więc na mapach zaledwie przez 57 lat. I choć bardzo prężnie się rozwijało, nie miało jeszcze takiego kształtu, w jakim znamy go dzisiaj. Takie dzielnice jak Bogucice, Dąb, Załęże, Brynów czy Ligota przyłączono do Katowic w 1924 r. Wcześniej były wsiami, choć bliskość miast i działające kopalnie sprawiały, że żyło się w tych gminach inaczej, niż w pozostałych, wiejskich regionach Rzeczpospolitej Polskiej.

2. Miasto Katowice w 1922 r. stało się stolicą autonomicznego województwa śląskiego. Ponieważ rejon ten przez lata był częścią państwa niemieckiego i różnił się od innych województw na wielu polach, np. kulturowo, nowo powstałe województwo zyskało pewne przywileje. Przejawiało się to między innymi w pewnej niezależności od rządu Rzeczpospolitej, istniał np. odrębny Sejm Śląski.

1. Zanim wyruszysz

Gra miejska jest elementem projektu „PoznajMY ŚLĄSKIE 1922-1939”, dofinansowanego ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Rządowego Programu Dotacyjnego „Niepodległa”. Uzupełnienie gry stanowi lekcja o życiu codziennym w międzywojennym województwie śląskim. Komplet materiałów będzie dostępny we wrześniu. Gra przeznaczona jest dla najmłodszych – dzieci w wieku od 4 do 8 lat , jeśli interesuje cię trudniejszy wariant zajrzyj do  gry „Rajza przez minione lata. Gra miejska o życiu codziennym w Katowicach – poziom średniozaawansowany (9-14 lat)”. Czas trwania: 1 godzina Realia gry: Katowice, 2. połowa lat 20. XX w. Możesz przejść grę korzystając z tej strony, możesz też wybrać opcję druku i wędrować z papierowym przewodnikiem w dłoni (POBIERZ).

Jeśli masz wszystko przygotowane, ruszaj w trasę. Twoim zadaniem jest pomóc Erykowi, młodemu katowiczaninowi, awansować – znaleźć atrakcyjniejszą i lepiej płatną pracę oraz poprawić warunki życia swojej rodziny. Przygoda rozpoczyna się pod Kościołem św. Szczepana w Bogucicach.

2. Ślub bogucicki

Przed tobą kościół. Stoi tu już bardzo, bardzo długo. Jak silna jest Twoja wyobraźnia? Zadziała jak wehikuł czasu? Uwaga start! Przenosimy się 100 lat do tyłu! Wyobraź sobie, że wokół pełno jest dziewczyn w kolorowych wiankach na głowie i czerwonych gorsetach, są też piękne, długie spódnice. W kościele zaraz będzie ślub Honoratki i Eryka.

Męża dla Honoratki wybrali jej rodzice, dlatego, że jest robotny. Pracuje jako górnik, a od kopalni dostał mieszkanie w wielorodzinnym domu nazywanym familokiem, niedaleko stąd.

A Honoratka to gospodarna dziewczyna. Najstarsza z rodzeństwa. Biegają wokół niej młodsze siostrzyczki, które pewnie będą za nią tęsknić. Jak wygląda Honoratka i Eryk, jak wyglądają ich drużbowie, czyli tacy świadkowie ślubu?

Zadanie

Dopasuj elementy ubioru do gości weselnych. Co mógł założyć na siebie Erich? A co Honoratka? A co nosiła druhna i drużba? Podpowiedź: poniżej są tylko niektóre z elementów stroju państwa młodych i drużbów (do Honoratki pasują 3 obrazki, do Eryka 2, do druchny 3 a do drużby 1).

Honoratka

Eryk

Druhna

Drużba

Ciekawostka

Strój weselny

Spróbuj sobie wyobrazić pannę młodą i pana młodego. Nawet jeśli nie byłeś/byłaś nigdy na żadnym ślubie, to zapewne widziałeś/widziałaś taki w filmie, serialu lub na zdjęciach.

Jeśli pomyślimy o tradycyjnym ubiorze panny młodej, najpewniej większość z nas, wyobrazi ją sobie w sukni ślubnej w kolorze bieli lub zbliżonym. Jednak moda na białą suknię ślubną nie jest aż tak długa jak się wydaje! Jej zapoczątkowanie przypisuje się brytyjskiej królowej Wiktorii. Ślub młodej władczynie z księciem Albertem w 1840 roku wzbudzał spore zainteresowanie, więc zdjęcie ślubne małżonków wielokrotnie przedrukowywano w prasie brytyjskiej i zagranicznej. Władczyni w białej, koronkowej sukni wzbudziła zachwyt i młode dziewczyny marzyły, by wyglądać jak ona (wybór białej sukni przez Wiktorię nie tylko miał podkreślić wyjątkowość stroju ale również uwydatnić misterne koronki, którymi był obszyty – królowa chciała w ten sposób wesprzeć lokalny przemysł i liczyła, że przywróci modę na te wyrobu). Początkowo mogły ją naśladować tylko panny młode wywodzące się z najbogatszych rodów, gdyż białe tkaniny uważano za luksusowe, a ich utrzymanie w czystości było nie lada wyzwaniem! Dlatego w tamtym okresie większość kobiet w dniu ślubu zakładało po prostu swoją najładniejszą suknię, często w praktycznym kolorze, tak by można było z niej korzystać w następnych latach (unikano jednak czerni, która miała symbolizować żałobę).

Tymczasem na Górnym Śląsku kolorem przewodnim ślubnego stroju państwa młodych była zieleń, która symbolizowała nadzieję. U panny młodej zielonymi elementami były wstążki przy koralach i wstęga-podkładka przy mirtowym wieńcu. Ubiór pana młodego w dniu ślubu nie różnił się od typowego ubioru odświętnego. Spośród innych mężczyzn biorących udział w uroczystości wyróżniały go właśnie gałązki mirtu z zieloną wstęgą, przypiętą do klapy i zielona chustka jedbowka, zawiązana pod kołnierzykiem. Co do reszty stroju Panna młoda ubierała czarną jedwabną jaklę, czarną kieckę i biały, kremowy, czasem jasnozielony fartuch. Czarny kolor miał dodawać jej powagi.

Druhny stroiły się na wesela w kabotkiwierzchnie, w ciemnoróżowe kiecki i jasne fartuchy, głowy zdobiły wieńcami galandami. Drużbowie do bruclekalub kamzoliprzypinali po lewej stronie okazałe różdżki ze sztucznych kwiatów i świecidełek z barwną wzorzystą wstęgą. Kawalerowie zakładali skórzane spodnie jelenioki.

 

Teraz już możesz sobie wyobrazić jak wyglądali weselnicy. A wiesz, że zanim zbudowano kościół było tutaj gospodarstwo? Dokładniej to obora dla krów i stajnie dla koni.

W dniu ślubu Honoratki i Eryka stajni nie ma, ale Bogucice nie są jeszcze częścią Katowic! Nie są też miastem. To wciąż wieś. Jeśli chcesz się dowiedzieć, gdzie po ślubie zamieszkali Eryk i Honoratka rozwiąż następne zadanie. Zejdź teraz po schodach na dół, na ulicę ks. Markiefki. Jeżeli wybierzesz właściwe schody i obrócisz się z powrotem w stronę kościoła zobaczysz sześć figur świętych.

Zadanie

Musisz przyjrzeć się rzeźbom świetych, jedna stanowi wskazówką w zagadce, która pomoże ustalić nowy adres Eryka i Honoratki.

Eryk i Honoratka zamieszkali na ulicy (wpisz nazwę ulicy, pamiętaj, by użyć wielkiej litery).

Jedna z tych figur przedstawia świętą, do której Eryk modlił się codziennie, wchodząc do pracy. Wiesz o którą chodzi? Stoi dumnie z mieczem w dłoni – to św. Barbara.

Wiesz już, czyją była patronką ta święta? Kim się opiekowała?

Jeżeli tak, to spojrzyj teraz na mapę poniżej (możesz ją powiększyć). Jeśli nie umiesz czytać poproś opiekuna, żeby przeczytał Ci nazwy ulic. Możesz też spróbować zrobić to sam. Nazwa ulicy, na którą powinieneś/powinnaś teraz wyruszyć jest związana z tymi, którymi św Barbara otaczała opieką.

OpenStreetMap CC BY-SA 2.0

OpenStreetMap CC BY-SA 2.0

Ciekawostka

IBR BŚ, fot. A. Kubica

Idąc trasą od kościoła św. Szczepana, warto przejść dookoła przez zrewitalizowany park Bogucicki (dawniej nosił nazwę Park Kopalniany) i skorzystać z wyjątkowo przyjemnego placu zabaw.

Pierwsza informacja o parku pojawiła się w 1913 roku, zachował swoją historyczną kompozycje z przełomu XIX–XX w. typu zakładowego (przemysłowcy tworzyli tereny zielone w obrębie zakładów lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, tak aby pracownicy z rodzinami mieli, gdzie odpocząć) jest zapewne pozostałością znacznie większego kompleksu, który sięgał brzegów Rawy i parku Tiele-Wincklerów. Na terenie parku biegnie Szlak Historii Górnictwa.

Po zamknięciu kopalni KWK Katowice w 1999 roku park niszczał przez 20 lat. Dzięki rewitalizacji zadbano i odświeżono zieleń, wśród zachowanego drzewostanu znajdują się też dwa pomniki przyrody: dąb szypułkowy i klon jawor (w pobliżu ulicy Kopalnianej). Park zyskał nowe alejki, oświetlenie i małą architekturę, wydzielono też strefy: sportowo-rekreacyjną (z placem zabaw i siłownią zewnętrzną), kulturalno-edukacyjną (plac pod scenę mobilną z zapleczem, miejsca szachowe), wypoczynkową (krąg taneczny).

 

3. Życie w familoku

Dotarłeś! Rozejrzyj się, to dość wyjątkowe miejsce. W czasach Eryka mieszkali tutaj dyrektorzy i kierownicy Kopalni Węgla Kamiennego Ferdynand (później nazwano ją Kopalnią Katowice). Eryk z Honoratką mają wyjątkowe szczęście, ponieważ dostali tutaj od właścicieli kopalni też swoje mieszkanie.

Osiedla robotnicze składały się z familoków – były to takie miasteczkach dla górników. Mieszkali tutaj wszyscy razem. Dzieci wesoło biegały pod oknami, ale też dużo musiały pomagać w domu. Tato zwykle bardzo ciężko pracował i wracał zmęczony. Wszystkie prace w domu wykonywała mama. Dzieci muszą jej pomóc, bo jakby sobie sama poradziła? Choć muszą też chodzić do szkoły i uczyć się czytać, pisać i liczyć.

Włącz więc znowu wyobraźnię. Wyobraź sobie, że Eryk, po pracy, uczy małego Jasia – syna sąsiadów, strzelania ze szlojdra. Szlojder? Szlojder to taka proca. Jeżeli znajdziesz odpowiedni patyk (taki, który wygląda jak litera Y), i kawałek gumki, możesz sam spróbować taką zrobić!

Tymczasem  Honorata myśli, co przygotować na obiad. Nagle słychać jej głośny krzyk!

– Łooooosz! Coś narobioł! Bydzie ojla (siniak, guz)! I jak jo byda wyglądać!

Eryk z Jasiem trafili Honoratkę w ramię i zrobili jej porządnego siniaka. Zła Honoratka zabiera szlojder z ręki męża, kamień z ręki Jasia i strzela daleko, bardzo daleko. Jasiowi jest bardzo przykro, że stracił najładniejszy kamień, a Eryk zastanawia się jak tu załagodzić sprawę.

IBR BŚ, fot. A. Kubica

Możemy pomóc Erykowi i Jasiowi znaleźć ten doskonały do strzelania kamień, ale najpierw, żeby Honoratka nie była bardzo zła, pomóżmy jej przygotować obiad. Honoratka wymyśliła, że na przygotuje ajerkuchy. To po śląsku racuchy. Eryk zaproponował, że razem z Jasiem przyniosą i położą na stole wszystkie potrzebne produkty, a Honoratka będzie mogła zając się robieniem ciasta.

Zadanie

Zaznacz te składniku, które są potrzebne do zrobienia ciasta.

Zaznacz poniżej te składniki, które będą potrzebne do zrobienia ajerkuchów.

Wikimedia Commons CC BY 4.0

Mleko

 

Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0

Kiszona kapusta

IBR BŚ fot. A. Kubica

Jajka

IBR BŚ fot. A. Kubica

Mąka

Wikimedia Commons CC BY 3.0

Marchew

Wikimedia Commons, domena publiczna

Masło

Wikimedia Commons CC BY-SA 4.0

Ogórki

Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0

Cukier

Honoratka zajęła się obiadem, jednak do zadań kobiet należało nie tylko przygotowywanie posiłków. Przede wszystkim żony i mamy gospodarzyły pieniędzmi, to znaczy decydowały ile pieniędzy można wydać np. na jedzenie czy nowe zabawki. Gdy Honoratka krząta się w kuchni, Eryk mruga do Jasia mówiąc, że zrobi sobie spacer i może uda się odnaleźć kamyk.

Aby pomóc Erykowi wybrać właściwy kierunek, rozwiąż zadanie poniżej, spróbuj to zrobić sam, jeżeli jeszcze nie potrafisz liczyć – poproś o pomoc dorosłego. Pamiętaj aby odpowiedzi zapisać cyframi, będzie to potrzebne do rozwiązania następnej zagadki.

Zadanie

Wykonaj obliczenia i uzupełnij luki w tekście właściwymi cyframi:

Jajka, mleko i masło można kupić na targu u jednego handlarza. Za jajka zapłacimy 1 zł, za mleko 1 zł, za masło 3 zł. Na targu wydamy więc zł (współrzędna rzędu). Po cukier i mąkę trzeba zejść do sklepu. Cukier kosztuje 1 zł, mąka 1 zł. W sklepie wydamy więc zł (współrzędna wiersza).

4. Praca robotnika

Zmęczony Eryk przysiadł pod wieżą, w ręku ściskał kamyk, który dzięki twoim wskazówkom udało mu się odnaleźć. Eryk mógłby już wracać, ale praca pod ziemią jest naprawdę ciężka i dobrze jest czasem odpocząć. Tymczasem do Eryka podszedł nadsztygar Zych. Nadgórnik to taki kierownik górników, którzy pracują pod ziemią. Pan Zych mieszkał obok Eryka, wiedział że jest to mądry chłopak. Widząc go zmęczonego pod wieżą, podszedł i ku radości chłopaka zapytał, czy nie chciałby pójść na studia, żeby zostać mierniczym na kopalni? (Mierniczy to ktoś, kto liczy i projektuje np. długość drążonych przez górników tuneli.) Pomożemy Erykowi awansować i dostać lepszą pracę? Nadsztygar poprosił Eryka, żeby zaniósł ważne dokumenty pewnemu prawnikowi, Konstantemu Wolnemu.

Eryk słyszał to nazwisko, adwokat Wolny to słynny człowieka, mieszka w Katowicach, więc najlepiej pojechać tramwajem. Ale gdzie trzeba wsiąść i kiedy trzeba wysiąść? Jeszcze zanim ruszysz do tramwaju poszukaj wskazówki.

Rozejrzyjmy się. Wysoka wieża z kołami na szczycie służyła kiedyś do tego, żeby za pomocą kół i lin wyciągać spod ziemi górników albo wykopany przez nich węgiel. Koła obracały się napędzane siłą maszyn – parowych, albo elektrycznych. Jeżeli stoisz pod wieżą szybu Warszawa II, obróć się w stronę głównego wejścia do dzisiejszego Muzeum Śląskiego. Malutki domek, którego tył widzisz na wprost, to budynek, w którym dawniej znajdowała się maszyna elektryczna która obracała koła.

Kopalnia Ferdynand

Muzeum Ślaskie w Katowicach
Zadanie

Znajdź wejście do budyneczku. Liczba okien nad wejściem to nasza wskazówka! Tyle ile okien, tyle przystanków tramwajowych mamy od startu naszej trasy do jej końca.

Musimy policzyć (zapisz wynik cyfrą) przystanki.

Jadąc tramwajem rozglądaj się dobrze. W czasach Eryka tramwaj jeździł dokładnie tą samą trasą, ale zobacz, co Eryk mijał po drodze. Dziś te miejsca wyglądają zupełnie inaczej. Ciekawe, czy uda ci się je rozpoznać, zaznaczyliśmy je dla Ciebie na dawnej mapie Katowic.

Polona, domena publiczna

Huta Marta

Muzeum Śląskie w Katowicach

Dwór Tiele-Wincklerów

Wikimedia Commons, domena publiczna

5. Rodzina inteligencka

Wysiadłeś? Teraz podejdź w kierunku wiaduktu, to jest mostu, po którym jeżdżą pociągi. Tuż przed mostem musisz skręcić na wschód. Gdzie to jest? Skorzystaj z mapy poniżej.

Widzisz tę wielką gwiazdę na mapie? To róża wiatrów. Jej prawe ramię oznacza kierunek wschodni. To nie jest łatwe zadanie – możesz skorzystać z pomocy kogoś starszego. Na jakiej ulicy powinieneś/powinnaś się znaleźć? Podpowiedzią niech będzie kolejne zdjęcie. Pamiętaj, ta ulica wyglądała w czasach Eryka tak, jak na tym zdjęciu. Dziś wygląda zupełnie inaczej. Ale może znajdziesz rzeczy, które się nie zmieniły?

Polona, domena publiczna
Zadanie

Jak nazywa się ulica, na którą dotarliśmy?

Zaznacz właściwą odpowiedź

ulica Dworcowa

ulica Warszawska

ulica Graniczna

Teraz znowu trzeba się rozejrzeć i uruchomić wyobraźnię. Popatrz na zdjęcie powyżej. Wyobraź sobie, że dookoła Ciebie przechodnie noszą eleganckie stroje – panowie mają marynarki i kapelusze, panie piękne sukienki. Po ulicy poruszają się powozy, ale coraz więcej też nowoczesnych automobili (automobilami nazywano dawniej samochody). Wyobraź sobie, że wsiadasz do takiego samochodu ze zdjęcia. Albo – jeżeli masz ochotę, możemy też wsiąść do powozu. W czasach Eryka konie poruszały się po drodze równie często jak samochody! Więc łap kierownicę (albo lejce) w dłonie i jedziemy prosto przed siebie, wciąż w kierunku wschodnim, aż do pierwszej kamienicy na ulicy Mariackiej!

Znalazłeś/znalazłaś? Tutaj w okresie międzywojennym znajdowała się kawiarnia Astoria. Pan Konstanty Wolny zabrał tutaj swoje dzieci na deser. Teraz biegają dookoła wejścia do kawiarni. Obok stoi elegancka pani. To opiekunka dzieci. Jej zadaniem jest nie tylko opieka nad maluchami, jest też ich nauczycielką, uczy ich pisać i czytać. Eryk podał dokumenty od nadgórnika opiekunce, wyjaśnił dlaczego szuka Pana Konstantego i zapytał, czy może pomóc przypilnować urwisów. Najmłodszy chłopczyk pociągnął Eryka za ubranie, pytając zadziornie:
– Co to za wieża na końcu drogi? Co tam jest?

Zadanie

Pomóż Erykowi udzielić właściwej odpowiedzi (ustaw się tak by mieć widok jak na zdjęciu poniżej)

Eryk z chłopcem spoglądają na (zaznacz właściwą odpowiedź):

Sąd miejski

Kościół Mariacki

Wieżę ratusza

Zamek królewski

Tymczasem do Eryka podeszła jedna z dziewczynek, córek Konstantego. W ręku trzymała otwartą gazetę.

– Czy mi też pan pomoże? Muszę rozwiązać zadanie z gazety.

Zadanie

Erykowi przygląda się ilustracjom, jeśli trafnie odgadnie wszystkie nazwy, będzie mógł rozwiązać krzyżówkę.

1.
2.
3.
4.

1. Element ubioru z obrazka nr 1

2. Element ubioru z obrazka nr 2

3. Element ubioru z obrazka nr 3

4. Element ubioru z obrazka nr 4

Poniższe zdjęcia przedstawiające elementy męskiego ubioru odpowiadają kolejnym rubrykom krzyżówki.

Co to? Z kawiarni wyszedł Konstanty Wolny razem z opiekunką dzieci. Przeczytał dokumenty od nadgórnika Zycha, który bardzo chwalił Eryka. Konstanty przygląda się młodemu górnikowi i proponuje wspólny spacer. Dokąd? Obróć się twarzą w stronę budowli na końcu drogi, tej o którą przed chwilą pytał mały chłopczyk. Widzisz go? A teraz obróć się w stronę, którą znamy z rozwiązania krzyżówki. Widzisz tę drogę? To nasz dalszy kierunek!

Idziecie przez chwilę razem a dookoła was biegają dzieci Konstantego. Ścigacie się aż do końca ulicy? Tylko uwaga na końcu! Tam i dziś i w czasach Eryka jeżdżą automobile!

6. Epilog

Dotarłeś do końca drogi. Teraz ponownie wybierz stronę, którą znamy z rozwiązania krzyżówki. Eryk z całą rodziną Wolnych zatrzymali się ponieważ ulicą przechodzi barwny pochód (jak na zdjęciu poniżej). Przez chwilę przyglądali mu się zauroczeni barwną mieszaniną strojów.

Kiedyś, w Katowicach, ludzie często spotykali się w ramach różnych zajęć i grup. Organizowano właśnie takie, kolorowe pochody i uroczystości. Na kolejnym zdjęciu widzisz jadącą furmankę. Przypatrz się dobrze, na obu zdjęciach widzimy i wiejskie stroje, takie jak widzieliśmy w Bogucicach, jak i stroje miejskie, których pełno było na ulicy Mariackiej. Takie właśnie były Katowice przed 100 laty. Mieszkali tutaj bardzo różni ludzie.

Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna

Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna
Ciekawostka

Jeśli chcesz zobaczyć więcej zdjęć ul Warszawskiej z tego okresu, możesz obejrzeć krótki filmik przygotowany przez Muzeum Historii Katowic.

Muzeum Historii Katowic

Tymczasem Konstanty Wolny, który w czasie spaceru zdążył polubić Eryka. Złożył mu ciekawą propozycję:

– Eryku, nadgórnik Zych ma rację. Jesteś bystry, szybko się uczysz, łatwo przychodzi Ci rozmowa z ludźmi. A może zamiast studiów górniczych zacząłbyś pracę jako mój asystent? Przeprowadziłbyś się do kamienicy, wynajmiemy Ci mieszkanie.

Eryk oczywiście się zgodził. Po drodze razem z Konstantym wstąpili jeszcze do sklepu z konfekcją męską, żeby Eryk mógł sprawić sobie odpowiedni strój do nowej pracy. Co to znaczy? Weszli do sklepu z ubraniami dla panów, gdzie Eryk zmienił się nie do poznania. Na głowie miał już kapelusz, błyszczały mu guziki w nowej marynarce. Ale w kieszeni marynarki wciąż trzymał zagubiony, jasiowy kamyczek i bardzo już tęsknił za Honoratką. Eryk pożegnał się ze swoim nowym przełożonym i nie mógł się doczekać, by wrócić do domu i podzielić się swoją nowiną. Ale nie było go tyle czasu, może dobrze byłoby kupić jakiś drobiazg i nie wracać z pustymi rękami. Ale gdzie się udać? Eryk przez chwilę rozglądał się zdezorientowany.

Zadanie

Na początku tej ulicy stoi bardzo duży, jasny budynek, który będzie naszym punktem orientacyjnym, stał tutaj również w czasach Eryka. Jeśli chcesz się dowiedzieć co się w nim mieści, rozwiąż zagadkę.

Jak nazywa się miejsce, w którym występują aktorzy na żywo? Zaznacz właściwą odpowiedź:

Kino

Cyrk

Teatr

Kościół

Eryk stojąc na Rynku postanowił wybrać jakąś pamiątkę w domu towarowym, czyli po prostu w sklepie. Dom towarowy na rynku miał na dachu olbrzymią reklamę firmy Suchard, fabryki czekolady! Możesz zobaczyć ten budynek na zdjęciach poniżej. W którym stał dokładnie miejscu? Stań tyłem do budynku, którego nazwę znasz z rozwiązania poprzedniego zadania. Po prawej stronie niegdyś znajdowały się kamienice, to właśnie tam stał sklep z reklamą fabryki czekolady Suchard!

Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna

Narodowe Archiwum Cyfrowe, domena publiczna

Świetnie! Z kamykiem i niespodzianką w kieszeni Eryk ponownie wyszedł na Rynek. gdzie, ku swojemu największemu zdumieniu, spotkał Honoratkę:

– Erich wracomy do dom!

– Honoratko, do dom już nie wracomy, przekludzomy się (przeprowadzamy). Bydymy mieszkać w kamienicy! A co tukej robisz?

Okazało się, że Honoratka wybrała się do tego samego domu towarowego, żeby pooglądać kołyski dla dzieci. Też miała dla Eryka ważną nowinę. Już za kilka miesięcy urodzi im się dziecko.

7. Podsumowanie

Gratulacje! Eryk przeszedł trudną i długą drogę a i Ty sporo dziś przeszedłeś/przeszłaś. Ale dzięki Tobie jego życie stało znacznie bogatsze.

Tymczasem zakończyliśmy naszą grę. Dziękujemy za wspólną podróż, mamy nadzieję, że wybierzesz się z nami na następną przygodę!

Zadania

1. Poniżej znajduje się kolorowanka bonusowa możesz pobrac ją na telefon lub jesli korzystasz z zalogowanego konta, wpisać adres mailowy, na który zostanie wysłana.

Powiązane lekcje

RAJZA PRZEZ MINIONE LATA. GRA MIEJSKA O ŻYCIU CODZIENNYM W KATOWICACH - POZIOM ŚREDNIOZAAWANSOWANY (9-14 LAT)

historia, społeczeństwo

    Gra terenowa zrealizowana w ramach projektu "PoznajMY ŚLĄSKIE 1922-1939". Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Rządowego Programu Dotacyjnego „Niepodległa"  

rozpocznij lekcję